Од „Јас“ до „Ние“: Во Претор успешно се одржа Летната школа по психологија на Меѓународен Славјански Универзитет
24 август 2026
Студентски блог: Кога AI станува психолог,пријател и огледало- Викторија Јовановска
26 август 2026
Не ни недостасува талент, ни недостасува прилика: Како универзитетот нè учи кои сме всушност.
од Студентски блог – студентски размислувања
Пишува: Глорија Сркеска , Студент на Психологија
Понекогаш не ни недостасува талент. Ни недостасува само прилика да го покажеме.
Не секој студент што чекори низ универзитетските врати знае во што е добар. Доаѓаме со различни интереси, идеи и очекувања. Со скриени вештини за кои сè уште сме немале шанса да ги откриеме. Можеби нешто ни оди од рака, а ние дури и не го гледаме како нешто посебно. Или пак, никогаш сме немале храброст ни да се обидеме.
А колку малку е потребно?
- Една семинарска за да откриеме љубов кон пишувањето.
- Еден проект да запали интерес за истражување.
- Една дискусија да ни даде храброст да си го кажеме нашето мислење.
- Една презентација да извади на површина способност за која сме немале поим дека ја носиме во себе.
Како студенти, многу лесно упаѓаме во познатиот роботски ритам: предавања, учење, испити, оценка и… следна задача. Постојано учиме за тоа што треба да се научи, а ретко застануваме да размислиме: што сè можеме да создадеме со она што веќе го знаеме?
И токму тука започнува најубавата страна од студентскиот живот.
Повеќе од дефиниции на тацна
Да научиш нешто е едно, но да имаш простор да создадеш нешто врз основа на тоа знаење — тоа е сосема друга приказна.
На нашиот факултет ја добиваме таа шанса, но на поинаков начин. Наместо професорите само убаво да ни го пренесат материјалот — колку да го запаметиме за испит и утре да го заборавиме — тие ни ја отвораат вратата сами да истражуваме. Ни даваат простор да развиваме сопствени проекти, да копаме подлабоко во темите што нè копкаат, да поставуваме незгодни прашања и сами да стигнуваме до одговорите.
Некои денови тоа значи дека нема да го добиеме одговорот готов, на тацна. И тоа е целата поента. Оставен ни е простор сами да го пронајдеме.
Кога бараме податоци за некоја тема, тоа веќе не е само механичко собирање информации. Ние учиме да препознаеме кому може да му се верува, ги соочуваме двете страни на аргументот, ги поврзуваме точките и го бараме подлабокото значење зад прочитаното.
Така, критичкото размислување веќе не е само апстрактен поим од учебник, туку станува наш секојдневен рефлекс.
Парче мудрост од колегата до нас
Голем дел од оваа магија се случува преку дискусиите на часот. Кога професорите ќе ни дадат простор да се изразиме, предавањето престанува да биде еднонасочна улица. Некој ќе постави прашање, друг ќе го каже своето мислење, трет ќе се надоврзе… А понекогаш, само една реченица од колегата до нас е доволна за целата тема да ни светне од сосема нов агол.
Не мора секогаш да излеземе од училницата со истото мислење со кое сме влегле. Понекогаш, сосема е доволно да излеземе со поширок хоризонт.
А тука се отвора и најинтересното прашање: што ако самодовербата воопшто не доаѓа пред обидот?
Експериментот со змиите и верата во себе
Кога некој ќе се осмели да скокне во непознатото, обично велиме дека е полн со самодоверба. Но, психологијата има попрецизен и подлабок поим за ова — самоефикасност, концепт развиен од познатиот психолог Алберт Бандура. Тоа е она суптилно, внатрешно верување дека сме способни да се справиме со предизвикот пред нас.
И она што е фасцинантно: ова чувство не се раѓа затоа што некој од страна ни потчукнал на рамо и ни рекол: „Ајде, ти го можеш ова!“
Најмоќниот печат го остава сопствената кожа — моментите кога самите ќе скокнеме, ќе ги засукаме ракавите и одеднаш ќе сфатиме: „Еј, па јас стварно сум можел!“
Тука приказната станува возбудлива. Можеби воопшто не мора прво да поверуваме за да почнеме. Можеби треба прво да почнеме — за конечно да си дадеме причина да поверуваме.
Замислете студент кој за првпат добива задача сам да истражи некоја тема. Во првите денови тој е во целосна магла. Бара литература, тоне во информации, се губи низ пасусите, се враќа назад, брише, менува, пак чита… и на крајот, од тој креативен хаос, пред него никнува нешто што сам го создал.
Можеби не е совршено. Но е негово.
Бандура го покажал ова преку еден од своите најпознати експерименти. Работел со луѓе кои имале екстремен, парализирачки страв од змии. Наместо суви предавања или празни мотивациски говори, тој ги водел чекор по чекор низ она од кое се плашеле:
- Прво ја набљудувале змијата низ стакло,
- Потоа ја допирале со ракавица,
- А на крајот — успевале да ја држат во сопствените раце.
Но, вистинското откритие било многу поголемо од самите змии. Кога луѓето еднаш ќе сфателе дека можат да го направат она што претходно им изгледало невозможно, нивната верба во сопствените способности почнувала да се прелива и во сите други области од животот. Одеднаш менувале кариери, запишувале факултети и почнувале проекти кои со години ги одложувале.
Токму тука оваа идеја станува клучна за нашето искуство на Меѓународниот Славјански Универзитет.
Стравот од непознатото, од грешката или од тоа да кажеш нешто погрешно: „Дали моето мислење е доволно добро?“ — тоа е нашата мала змија. Но, исто како во експериментот, тој страв не се крши така што некој едноставно ќе ни рече дека нема од што да се плашиме. Се крши така што чекор по чекор ќе се осмелиме да го направиме она што вчера ни изгледало тешко.
Токму тоа ни го овозможуваат нашите професори. Тие не ни ги сервираат одговорите и не бараат од нас слепо да паметиме дефиниции. Ни даваат простор да истражуваме, да поставуваме прашања, да згрешиме, да мислиме со своја глава и самите да си дојдеме до заклучокот. А секој таков мал чекор станува жив доказ дека можеме многу повеќе отколку што сме мислеле.
Можеби во тоа се крие и највредната лекција од Бандура: понекогаш не ни треба некој да ни го отстрани стравот — ни треба некој да ни помогне да поверуваме дека имаме снага да поминеме низ него.
И кога еднаш ќе успееме, таа храброст повеќе не останува затворена во училницата. Ја носиме со себе, во сè што допрва ќе создадеме во животот.
Затоа, не чекај идеално време, ниту совршен момент за да поверуваш во себе. Почни од денес. Излези на табла, постави го тоа прашање, напиши ја таа идеа и дај ѝ глас на твојата приказна.
И запомни: иднината не ги чека оние што знаат сè. Иднината им припаѓа на оние што имаат храброст да се обидат!
Рубриката студентски блог е иницијатива на Здружението на студенти на Меѓународен Славјански Универзитет. Сите студенти при МСУ кои сакаат своето мислење да го изразат преку кратки есеи, можат својот пишан збор да го испратат на blog@msu.edu.mk.
*Сите испратени дела ќе бидат прегледувани од наш стручен кадар. Прифатените дела ќе бидат објавени на нашата официјална страна.
